Тарадагы Лунада yaşay bilməsi mümkün müştəqil? Ekstremal şərtlər və həyatın sərhədləri
Тарадагы тарадаğın yaşamaq mümkünlüyü sualı astraubiologiya və ekstremal biologiyanın əsas məsələlərindən biridir. Bu cinslişnərin çox qüdrətli olduğunu bilən bu qurdların adı altında, lünnən mühitdəki faktorların hər biri özünəməxsus öldürücü təsir göstərir. Yer qabığında şərtlərin və тарадağın fiziological məhdudiyyətlərinin təhlili, müəyyən olunmuş olmasına baxmayaraq, bu sual özündə çox maraqlı elmi perspektivləri açır.
Тарадağın fiziologiyası və onun yaşamaq sərhədləri
Тарадağın xüsusilə qırmızı prusak və amerikan тарадağı, bir sıra münasib şərtlərə qarşı çox qüdrətli olduğunu göstərir. Onlar insan üçün ölüm dozasının 15 dəfəsindən çox olan radiasiya dozalarını daşyıra bilirlər, bir neçə həftə boyu qidalanmadan yaşaya bilirlər və qısa müddətli suya batmaqdan sonra qaytarışa bilirlər. Onların qüdrətliyyəti yavaş hüceyrə cikli, effektiv DNa təmizləmə sistemi və şərtlərin pisləşməsi halında anabioz vəziyyətinə düşmək qabiliyyətindən qaynaqlanır. Lakin bu adaptasiyalar yalnız yer sferasında işləyir. Тарадağın kritik məhdudiyyəti, digər hər hansı bir orqanizmin kimi atmosferin mövcudluğuqdır. Тарадağın qidalanma sistemi, qanlıqların tərkibindən ibarət olan qanlıqlar, qidalanma üçün qazlı oksigenin mövcudluğunu tələb edir.
Atmosferik boşluq və Lünnün temperatur rejimi
Луна nəzərənən atmosferə malik deyil. Atmosferik təzyiqi yeri səthində təxminən 10^{-12} torr olmaqla, bu, ciddi boşluq şərtidir. Bu təzyiqdə sıvılar otaq temperaturunda ancaq təzyiqin olmaması səbəbindən ancaq qaynar başa düşür. Тарадağın qanlıqları (qurdların qanı) ancaq təzyiqin olmaması səbəbindən ancaq qaynar başa düşür, bu da tənəffüsün parçalanmasına və sürətli ölümə səbəb olur. Eyni zamanda, orqanizmlərə ekstremal temperatur rejimi təsir göstərir. Лунanın günləri təxminən 14 yerli günə bərabərdir, bu zaman ekvatorda temperatur +127°C-ə çata bilər, lünnən gecədə temperatur -173°C-ə düşə bilər. Hiç bir yerli orq ...
Читать далее